maandag 15 december 2025

Als Den Haag nou maar kiest, loopt de hele samenleving er achteraan?

Een rapport verandert
de maatschappij niet

De kiezer heeft de combinatie van D66, CDA, GroenLinks PvdA, Volt en CU geen meerderheid gegeven (68 zetels). Ik zag die combinatie als een kans om Nederland niet alleen van het slot te halen, maar ook een groei in te zetten die de steun zou kunnen hebben van links en rechts. Helaas is de huidige tijd meer gericht op afdwingen, dan op het zoeken naar de wijsheid van de groepen die met bezwaren komen. Dan is er geen reden te zoeken naar een vertegenwoordiging van links en rechts in één kabinet.

Meerderheid om te kunnen afdwingen
Politieke partijen kijken vooral naar het aantal zetels in Den Haag. Heb je een meerderheid dan kan je besluiten afdwingen, wetten maken en de regels naar je hand zetten. Je kunt in het kabinet als minister zelfs je eigen wil opleggen door niet te luisteren naar verzet vanuit de maatschappij. In het kabinet met de PVV was het idee om ieder zijn eigen stokpaardje te gunnen. Zo kon de PVV roepen dat er teveel asielzoekers komen en vervolgens de asielopvangketen laten vastlopen. Het volgende kabinet zou dat dan moeten oplossen. Zo kon de BBB de landbouw uitstel geven en net doen of er geen stikstofprobleem is. Het volgende kabinet zou dat dan moeten oplossen. Ik hoopte op een kabinet dat vooral zou willen luisteren hoe de verschillende visies elkaar kunnen verrijken om te komen tot iets beters.

De samenleving moet dit ook willen, want daar wordt de economie ingevuld
Een middenkabinet dat echt Nederland in beweging zou moeten brengen moet zo niet werken. Als je de gedachten van Draghi voor Europa en van Wennink voor Nederland serieus wil nemen, moet je gedwongen worden héél goed te luisteren naar de weerstanden in de samenleving. Ook al staan er veel goede dingen in het rapport, daar ligt niet de echte uitdaging! Hoe krijg je de samenleving mee in de weg naar meer welvaart en welzijn? Waar zit de wijsheid in het verzet? Zo hadden de vakbonden nogal harde kritiek op het rapport van Wennink. Het afbreken van de sociale zekerheid en de herintroductie van de onzekere baan zorgt juist voor een zwakkere economie, was hun kritiek. Zonder direct hun alternatieven over te nemen, is het nodig om te luisteren: welke wijsheid voegen de vakbonden toe?

De vakbonden herkennen het belang van investeringen en het oplossen van de problemen rond stikstof en de hoge energieprijzen voor bedrijven. Dat is een goede start! Herken dat dan ook! Waarom dan toch weer terug naar de weg van minder baanzekerheid door makkelijker te laten ontslaan en niets te doen aan de kansen van de mensen die hun baan kwijt raken?

Mijn weg of doormodderen?
Maar vervolgens wekt Wennink de indruk dat zijn werk de enige weg is. Het is niets doen en doormodderen of dit rapport uitvoeren. Wennink pleit ook voor een meerderheidskabinet vanuit de Haagse visie dat je gewoon de meerderheid laat besluiten. Hij heeft niet met de vakbonden gesproken omdat zijn “boodschap gericht is aan de politiek”. Dat typeert hem. Hij wekt daardoor de indruk dat als Den Haag nou maar kiest, de hele samenleving er achteraan loopt. Dat is in een bedrijf waar je CEO bent misschien zo, in Nederland werkt dat allang niet meer. Het is de vraag of GroenLinks PvdA daar aan mee zou moeten doen. Sterker: het is de vraag of D66 en CDA daar aan mee zouden moeten doen.

Als je Wennink zo hoort praten, dan hoor je de kettingzaag van Milei op de achtergrond. Werven van draagvlak is uit de mode geraakt. Dat is precies waarom de VVD GroenLinks PvdA niet en JA21 wel in een kabinet wil hebben. Het gaat hen alleen om die meerderheid.

Maar waak voor de gedachte dat als er maar een meerderheidskabinet in Den Haag zit, de samenleving vanzelf volgt.

1 opmerking:

  1. Positief aan het rapport van Wennink vind ik. dat hij de noodzaak bepleit van duidelijke prioriteiten met oog voor de langere termijn. Dat is belangrijk omdat politici in hun angst om stemmen te verliezen (en steun binnen hun eigen partij) de neiging hebben tot zwalken.

    Jammer aan zijn rapport vind ik dat het erg materieel gericht. En nu ik jouw bezwaar lees, is dat ook terecht: Wenning gaat er vanuit dat een duidelijke visie automatisch draaglak zal scheppen. Het zou een belangrijke verbetering zijn, maar nog geen oplossing.

    BeantwoordenVerwijderen