Is Nederland bestand tegen het denken in afkomst en religie?

We hebben onze mensen niet meer aan een draadje hangen. Dat gevoel schoot mij weer eens te binnen na het lezen over de aanslagen in Zweden en, heel anders, in Engeland. Hoe goed is deze individualistische samenleving bestand tegen moedwillige verstoring door fundamentalistische radikalen of boze gefrustreerde jongeren? We zullen moeten bouwen aan gemeenschappen als antwoord op de verstoringen.

Zijn we bestand tegen het denken in afkomst en religie?

Als je van een afstand kijkt zie je het soms beter. Een verhaal over Serviërs in de Balkan is mij altijd bijgebleven. Daar was een klein dorpje waar Serviërs en Kroaten in vrede met elkaar leefden. Ik stel mij voor dat de Kroaten en Serviërs die er woonden net zo'n gevoel hadden Serviër of Kroaat te zijn als ik heb om Fries te zijn. Plotseling komen er Serviërs van buiten die terreur uitoefenen, Kroatische vrouwen verkrachten, alles aanvallen wat niet Servisch is. Is het dorp daartegen bestand? Het blijkt van niet.

De Kroaten zien de buren plotseling weer als de Serviër die ze zijn, en koelen hun woede. De buren hebben geen andere keuze dan te erkennen dat ze Serviër zijn en verenigen zich met andere Serviërs. De vrede van een paar dagen terug lijkt wel eeuwen geleden, de rust keert niet meer terug. Geweld lijkt al snel heel gewoon en iets dat al eeuwen bij de regio hoort.

“Jullie, met je Moskeeën zijn van alles de schuld” staat boven het artikel over geweld in Stockholm. Sterke quote die toont hoe explosief dit is. Het vraagt immers heel veel zelfbeheersing om niet in de val te trappen van generalisering, zeker niet als Al Qaida en de PVV er alles aan doen om de tegenstelling Islam – het westen aan te scherpen en de boel op te jutten.

Ook onze samenleving is hier nauwelijks tegen bestand. Waarom zou je even rust nemen en nadenken voor je reageert als er geen gezaghebbende leiders zijn, geen instituties zijn die disciplineren? Nederland is niet meer georganiseerd, maar geïndividualiseerd. Dat vraagt van elk individu rust voor de reactie, eerst denken dan doen. Maar dat incasseringsvermogen lijkt ook weg. En als mijn huis in de fik gestoken zou worden, louter omdat ik een Friese achternaam heb, zou ik niet Friezen om mij heen zoeken om wraak te nemen of mij op zijn minst te beschermen?

Andere leiders, sterke gemeenschappen

Tegelijk zijn er best leiders, lees opinieleiders, die veel invloed hebben. Het is best mogelijk: eerst kijken op twitter en dan pas doen. Het vraagt echter niet zozeer leiderschap, maar vooral nieuwe gemeenschapszin. Niet de politicus, vakbondsleider, de pastoor of de dominee kan het oplossen, maar gemeenschappen waar mensen zich bij betrokken voelen. En als je om je heen kijkt zie je ook dat al weer aan het ontstaan.

Het zal nog wel even duren, omdat de overheid nog uitgaat van grote eenheden, gemeenten van 100.000+ en extra toezicht om te voorkomen dat zaken fout gaan. Maar de samenleving lijkt de draai al te maken. Dat zie je als mensen zich organiseren om te zoeken naar “de mannetjes” Ruben en Julian, als op school plotseling door alle leerlingen fanatiek ingezameld wordt voor de voedselbank, of als in juni weer duizenden zich inzetten voor de avondvierdaagse. 

Bouwen aan nieuwe gemeenschapszin, over tien jaar zal blijken dat dat de beste strategie is geweest.

Van Dam volgen of naar de verdoemenis

In de Volkskrant maakt Marcel van Dam zich het weer eens lekker gemakkelijk door te katten op de VVD en de verhalen van Zijlstra over de overheid die terug moet naar de kerntaken. We kennen Van Dam natuurlijk als de man die zegt dat de kosten van de vergrijzing geen probleem zijn. Nu is de hele verzorgingsstaat geen probleem meer. Ik denk dat we niet de Amerikaanse kant op moeten, toch zou ik de betaalbaarheid en het draagvlak niet durven negeren. Van Dam wel. 

Alle kritiek op de verzorgingsstaat rabiaat rechts? 

Neem het idee van werk boven inkomen. Dat gaat er van uit dat je zonder werk sociale contacten mist, je niet kunt ontplooien en het gevoel dat je bijdraagt aan de samenleving gaat missen. Daar heeft Van Dam geen boodschap aan. Hij beschouwt het als een puur economisch thema. Maatschappelijke participatie is in zijn ogen reactionair rechts.  

Het lijkt wel of Marcel Van Dam in de jaren 70 heeft nagedacht en sindsdien vooral bezig is gebleven om al debatterend zijn gelijk te halen. 

Natuurlijk moeten we niet terug naar de tijden van liefdadigheid in plaats van het geven van rechten aan mensen aan de onderkant van de samenleving. Minder talenten hebben meegekregen is niet een kwestie van persoonlijke tekortkoming. Maar even los van betaalbaarheid is de vraag of op die manier afgedwongen solidariteit kan blijven bestaan. Ik zou zeggen dat we moeten werven voor solidariteit en dat we daarbij wederkerigheid niet vergeten. Verder denk ik dat met de huidige open economie rekening houden met concurrentie van landen zonder ruime verzorgingsstaat een must is. Eigenlijk doet Van Dam of er maar twee opties zijn: Van Dam volgen of met Zijlstra naar de Amerikaanse verdoemenis gaan. 

Van Dam is blijven steken in een door de staat afgedwongen solidariteit waarvoor de steun langzaam afbrokkelt. Maar ja, de smalle marges van de democratie waren geloof ik nooit zijn ding. Bovendien past nuance niet in het debat dat Van Dam wil winnen.  

Van Dam is al lang geen politicus meer, maar een luie debater. 

Hoe het CAK weer lekker onnodig paniek zaait.

Mijn ouders zijn goed opgeleid en gewoon bij de tijd. Ze hebben ook genoeg geld om de benodigde eigen bijdragen te betalen. Maar als er vreemde brieven van het CAK binnen komen, is er toch altijd weer paniek in de tent. Waarom kan het CAK geen geruststellende brieven schrijven?

Om wat van de paniek weg te nemen heb ik dus maar gevraagd om de brieven naar mij op te sturen. Wat was er dan? Ze kregen 2 brieven. De een verstuurd op 1 mei, de ander op 2 mei. Ik ben niet zo snel verbaasd, krijg als ZZP'er geregeld brieven van de belastingdienst die een dag na elkaar zijn verzonden. Maar mijn ouders denken dat de eerste brief zo snel mogelijk hersteld moest worden met een tweede. Wie stuurt anders twee brieven een dag na elkaar?

In een bijlage wordt de eigen bijdrage voor zorg zonder verblijf berekend, maar in de bijlage van de eerste staat als inkomen een heel ander bedrag dan in de tweede. Mijn moeder ziet dan de zin “Het is mogelijk dat wij gewijzigde gegevens doorkrijgen. Verandert de maximale periodebijdrage hierdoor? Dan ontvangt u een nieuwe beschikking”. Mijn moeder wilde direct de belastingadviseur bellen, misschien had die ineens iets gewijzigd? Waarom is het inkomen plots veranderd? Ik heb dat toen tegengehouden en gezegd dat ze de brieven maar even moest opsturen.

Nu houd ik ze dus in mijn handen. Ik bekijk de brieven. Inderdaad lijkt de ene brief een herstel van de eerste. De brieven zijn exact gelijk aan elkaar op de te betalen eigen bijdrage na.

Het scheelt veel geld, zal dat de aangekondigde beleidsverandering zijn? Nog even nalezen. EB nummer is hetzelfde, datum verschilt 1 dag, kenmerk is hetzelfde, telefoonnummer hetzelfde, betreft ook hetzelfde. Ja inderdaad staat er een heel ander bedrag bij het verzamelinkomen. 

Daarna zie ik dat het kenmerk toch niet hetzelfde is en valt het kwartje. De ene is Zorg zonder Verblijf 2012 en de andere 2013.

Waarom stuurt het CAK op 1 mei de beschikking voor 2012 en op 2 mei die voor 2013?

Dat moet toch bij meer mensen tot paniek leiden? Oudere mensen zijn immers sneller van de kook dan wat jongere mensen? Dat moet het CAK weten. Waarom niet in de inleiding even aangegeven dat deze ouderen gisteren de brief voor eind 2012 kregen? Dat is een fluitje van een cent en voorkomt veel onrust. Of beter: waarom deze brieven een dag na elkaar en zit er niet een paar maanden tussen? Het is toch vreemd om de bijdrage voor de laatste periode van 2012 pas in mei te versturen???

Waarom het jaartal in het kenmerk zetten en niet duidelijk in de brief? Waarom “Periode 1” en “Periode 13” en niet duidelijk even aangegeven wat periode 1 inhoudt?  

"U ontvangt binnenkort de factuur voor de eigen bijdrage", zie ik. Waarom moet de factuur voor de eigen bijdrage over periode 13 (geen dertiende maand, misschien de dertiende periode van 4 weken?) pas in mei het jaar daarop aangekondigd worden? En die over periode 1, die komt dan vlak daarna? Is het niet handiger die facturen wat te spreiden? Komt er dan niet op 3 mei de beschikking voor periode 2? Er staat niet uitgelegd waarom deze brieven pas in mei komen over de laatste weken van december. Wel staan er veel verwijzingen naar de website, niet met deeplinks, maar gewoon "Kijk op www.hetcak.nl" (zoek maar eens naar zorg zonder verblijf, de eerste 5 links gaan niet naar de info die je zoekt)

Zo heeft het CAK weer wat mensen onrustig gemaakt en naast mij vast heel wat zonen of dochters aan het werk gezet. Want bellen met het CAK durven veel mensen niet. “Dan moet je kiezen uit zo'n menu en heel lang wachten!”, zegt mijn moeder dan. En gelijk heeft ze. Voor mij is het ook lastig, want ik bel via internet en kan dus geen 0800-nummer bellen. Dat moet dus met een mobieltje en dat is duur als je een uur aan de lijn van een "gratis" nummer hangt.

Dus CAK, als jullie 25.000 telefoontjes hierover hebben gehad, reken er dan maar op dat er daarnaast nog 75.000 mensen aan het werk zijn gezet. Had er dan niet even nog iemand naar de brief kunnen kijken? Een testje waar max 4 mensen mee bezig zijn?


P.S. Ik heb ooit ergens gelezen dat een informatievraagje al snel minstens 1,50 kost. Dat is dus veel geld door de wc gespoeld, maar goed, de paniek is natuurlijk veel vervelender.