Zijn het wel de partijen die niet tot een compromis komen?

 De partijen zijn er niet uitgekomen. CDA en VVD willen niet in een kabinet waarin Groen Links en PvdA samen deelnemen. De linkerkant wordt dan te sterk. D66 wil niet in een kabinet met CU (en CDA). De medisch- ethische verschillen worden dan te groot voor de liberale D66. Er is veel over gesteggeld en gerekend. Kom op! roept de SP die niet wil regeren. De VVD voelt de concurrentie op rechts van FvD en PVV wordt gezegd. CDA voelt de concurrentie van BBB wordt gezegd. 

Maar. Zijn het wel de partijen die er niet uitkomen? Want waarom is er zo'n angst voor een afrekening na in een kabinet te hebben gezeten? Denk aan de PvdA die gedecimeerd werd na verantwoordelijkheid te hebben genomen in een kabinet met de VVD. Het gaat dus niet om de partijen, de inhoud of de poppetjes: het gaat om de kiezers! 

Nederland is gepolariseerd en kiezers zijn niet trouw. Kiezers zijn ook niet geneigd compromissen te accepteren. Dat lijkt op links nu wat minder accuut, want PvdA en GroenLinks stonden klaar. Maar op rechts wel. 

Vroeger kon er nog een compromis komen dat de PvdA en KVP elk op hun eigen manier aan de achterban uitlegden. Maar de kiezers, vooral de populistische kiezers op rechts, willen niet horen van een compromis: "geen gezeik iedereen rijk" of "geen gezeik, lekker doorgaan met de bioindustrie, en de automobiliteit".  Ze kijken wat hun stem henzelf oplevert en willen geen lastige verhalen over kiezen uit kwaden horen.

Juist omdat veel ingrepen die nodig zijn bij bepaalde groepen pijn doen loopt dat vast. De reactie van CDA en VVD op PvdA en GL is gewoon conform hun kiezers. Wat je zou willen is verantwoordelijkheid nemen voor moeilijke keuzen en uitleg geven. Precies om die reden zijn er ideeën over loting en burgerjury's: om mensen te laten overleggen en naar elkaar te laten luisteren. Nu mensen meer zelf willen besluiten hoort dat er ook bij.

Eigenlijk is het een breuk met het oude systeem van vertegenwoordigers die namens hun kiezers kijken welke moeilijke keuzen er gemaakt worden. Dat lukt niet meer, maar mensen kunnen het ook niet zelf doen. 

In elk geval vind ik dat teveel aandacht uitgaat naar de poppetjes in den Haag en te weinig naar de onderliggende wensen bij hun kiezers.

Een natie bouwen in Afghanistan?

Nationbuilding: zo heette het werk in Afghanistan: het bouwen van een land. Met als achtergrond de democratie brengen. Wij zijn daar immers tevreden over, dus zij zullen dat ook wel zijn. Zo krijgen we het idee dat de Afghanen dankbaar hadden moeten zijn, maar nu door eigen schuld veroverd zijn door de Taliban.

Daar zitten nogal wat foute aannames tussen. De Taliban bestaat niet. Er is geen democratie gebracht. Er was geen reden voor dankbaarheid. Er werd geen natie gebouwd. Er is geen eigen schuld. Er was nauwelijks een leger.

De Taliban bestaat niet
Neem de verovering door de Taliban. De Taliban bestaat eigenlijk niet. Net zoals “de Theologiestudent” niet bestaat. De Taliban bestaan uit verschillende clans. Het zijn soennitische moslims, gestart met de Pathanen. Maar ook de Pathanen bestaan uit verschillende groepen. Het is dus een samengeraapt zooitje verenigd onder soennitische Islam, met in diverse regio's andere clanleiders. Soms strenger in de leer, soms niet. De religie en de woede over buitenlandse inmenging, maar ook de corruptie onder het oude regime verenigt mensen onder de naam "Taliban". De groepen die de boel overnemen beginnen ook niet met democratische besluiten maar met rechtsspraak. Volgens de Islam, dat wel, maar het biedt wel duidelijkheid. Je weet wanneer je beschermd wordt en wanneer niet. Dat is voor sommigen uiteraard reden te vluchten, maar voor velen ook een opluchting. Als ze maar soenniet zijn en zich koest houden weten ze waar ze aan toe zijn. Lokale groepen sloten zich daarom maar aan. Ze zeggen nu gematigder te zijn, maar lokaal kan er natuurlijk van alles gebeuren en gebeurt er ook van alles. De lokale krijgsheren zijn niet veel veranderd. We weten van extremistische Islamieten en hoe makkelijk ze terreur gebruiken.

Het is geen eigen schuld
Eigen schuld is ook nogal een woord. De Taliban is een beweging die terreur inzet om de macht te houden. Lijfstraffen, executies, amputaties: in de periode dat de Taliban groepen aan de macht waren moesten mensen deze bijwonen om de angst te voeden. De Amerikanen keken daar wel voor uit. Dus wie gehoorzaam je dan? De meest woeste groep. Want geliefd waren de Amerikanen natuurlijk niet. Niet alleen omdat het een buitenlandse macht was, waar Afghanen al eeuwen last van hebben. Er was meer om niet van de VS (als heidense natie) te houden.

Er is geen natie gebouwd
Want de natie die gebouwd werd? Het bewind onder Ghani gaf weinig hoop. Er was geen heldere conflictoplossing. Onzekerheid dus. Er was ook corruptie. Te beginnen bij het leger: voedsel, soldij, brandstof en munitie bereikten de troepen vaak niet. (De Talibanclans betaalden wel netjes en goed soldij). Er waren op papier ook veel meer soldaten dan in het echt. Natuurlijk is er gebouwd en opgeleid en scholing ingesteld. Maar vertrouwen in de overheid win je niet door soms wel en soms niet iets te doen. Had maar buurtrechters opgeleid en ingezet. Vertrouwen winnen door voorspelbaarheid, nabijheid en prestaties. 

Van bovenaf geen democratie op te leggen
Bovendien kan je lastig van bovenaf een land tot democratie maken. Neem het brengen van goed onderwijs. We vergeten wel eens dat niet het ministerie van onderwijs de scholen op orde houdt, zelfs de onderwijsinspectie niet. Het zijn de mensen zelf, de bestuurders, kritische ouders, onderwijzers: die maken dat het onderwijs op orde is, die met elkaar in gesprek en debat gaan. Het ministerie is voor de financiering, de inspectie voor als het uit de bocht vliegt, maar de mensen maken zelf de instituties.

Maar ook geen staat te bouwen
Dan zie je dat naties bouwen lastiger is dan een leger sturen en geld uitgeven. Je moet eigendomsrechten goed regelen, conflicten met vertrouwen kunnen beslechten, corruptie bestrijden, onderwijs door mensen laten checken. Je moet niet met kranen en werktekeningen komen om van alles te bouwen, je moet de bewoners motiveren om hun eigen vuilnisophaal te organiseren, fabrieken te bouwen, scholen te besturen, conflicten te beslechten. Dat vraagt nabijheid, niet alleen in Kabul. 

En dat terwijl Afghanistan nooit een moderne staat heeft gehad. Het weinige dat er wel was hadden de Russen al kapotgemaakt.

Biden had misschien wat minder drastisch moeten vertrekken, maar beter hadden de Amerikanen na 10 jaar het land kunnen verlaten en dat een paar jaar vantevoren kunnen aankondigen. Had Obama maar beter naar Biden geluisterd 

16-jarige inbreker slaat bewoner (76) het ziekenhuis in

Het getal is minder belangrijk dan het verhaal. Denk bijvoorbeeld aan de Chinese of zwarte kinderen die gepest werden. Je beeldt je in dat jij gepest zou worden of bij elke verjaardag in de klas Hankie Pankie Sjanghai moet aanhoren omdat je Chinees bent. De pesterijen en “grapjes” hebben grote invloed op je. Je wilt voorkomen dat dat zo door blijft gaan in nieuwe generaties.

Maar ik word er ook wel moe van. Want het schetst een beeld van pestende witte mensen dat niet staat voor het geheel (hoop ik, hoewel ik voor het liedje Hankie Pankie niet in sta).

Of denk aan (ook hier is het verhaal belangrijker dan de cijfers) de Marokkaan die een oud vrouwtje met rollator en al een steegje intrekt en berooft. Ik heb op Facebook ooit een discussie gevoerd met iemand die bij een beroving schreef “Wat kun je anders van een Marokkaan verwachten? “ waar ik op antwoordde dat je kunt verwachten dat deze zich netjes gedraagt, want dat kun je op basis van de harde cijfers verwachten! Waarna ik gebombardeerd werd met criminaliteitscijfers over verschillen in criminaliteit. Ik concludeerde tot woede van de reaguurders: “Jullie cijfers geven mij gelijk! De overgrote meerderheid doet dit niet”. Waarmee ik hun verhaal kapot leek te maken, wat ze natuurlijk niet accepteerden. En ja, dat houd ik vol, ook al was de inbreker uit de kop van deze blog een Marokkaanse (kansloze) asielzoeker. (Had ik Marokkaan in de kop gezet, dan hadden meer mensen deze blog gelezen.)

Het verhaal is krachtiger. Zo las ik over iemand die vond dat de politie geen boot op de Amsterdam Pride mocht hebben, want de politie deed aan etnisch profileren. Om daarmee de groep LGBTQ agenten hun plek te misgunnen. Je voelt de ergernis al groeien. Maar het is een verhaal over een verhaal. 1: de politieagenten verdienen geen plek (want zij hebben foute collega's dus alle agenten deugen niet) en 2: die mensen van de Pride weigeren de politieagenten (dus die van de Pride discrimineren, terwijl er maar één iemand was die dat zei).

Het verhaal is sprekender en die kracht wordt versterkt door sociale media. Want die verhalen worden vol woede geretweet. Toch hoop ik dat de cijfers over mensen, de waarheid, het langst duurt. We weten het al lang, maar omdat de sociale media die verhalen zoveel krachtiger vinden is er behoefte aan om het opnieuw te ontdekken.  

Zachte boodschap, maar de echte (en voor sommigen harde) werkelijkheid: de meeste mensen deugen.

 "Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet" of "Niemand van jullie is gelovig, zolang hij niet voor zijn broeder wenst, wat hij voor zichzelf wenst." of  “Wat iemand haat te ondergaan, moet hij zelf niet doen,“. Er is ook een Confuciaanse uitspraak in die richting. Het is in vrijwel alle geloven en ethische regels terug te vinden, omdat de meeste mensen dit idee wel accepteren. Dus dat pesten moet ook stoppen, maar dat het gaat om minderheden mogen we best bedenken.