vrijdag 9 oktober 2026

Hoezo, werken moet lonen, VVD?

Vier jaar geleden kreeg Klaas Knot vermogend Nederland op de kast. "Je zou kunnen zeggen dat wij meer dan andere landen een soort renteniersconomie aan het worden zijn terwijl wij de hardwerkende Nederlander daarvoor laten betalen met hogere tarieven inkomstenbelasting. Dat vind ik geen goede ontwikkeling." Toenmalig minister president Rutte reageerde als door een wesp gestoken en wilde niet ingaan op de vraag waar de VVD zou staan. Nu weten we het antwoord: minister Heinen verlaagt als het aan hem ligt de lasten voor de renteniers, vooral de rijkere renteniers.

We kennen Nederland als renteniersland van de 18e eeuw. De rijken van Nederland verschoven hun inkomsten naar beleggingen. Ze gingen rentenieren. Daardoor bleef de industrie zwak en miste Nederland de Industriƫle revolutie. Kapitaal en talent gingen naar rente en speculatie in plaats van naar industrie en innovatie. Het maakte Nederland ook kwetsbaar. Zodra buitenlandse schuldenaars niet betaalden, of oorlogen uitbraken, stortte het renteniersmodel in. Er was geen sterke productieve basis om op terug te vallen. Renteniers hadden belang bij stabiele prijzen en hun vermogen, niet bij vernieuwing of werkgelegenheid.

Het was dus voor de langere termijn een slechte zaak om uitsluitend te rentenieren en niet te zoeken naar innovatie van de eigen handel en industrie.

Nu is het gelukkig niet echt zo dat Nederland echt weer het renteniersland van de 18e eeuw is geworden, maar de waarschuwing van Klaas Knot staat wel stevig en het blijft een vreemde zaak dat de VVD hier tegenin gaat. De VVD komt niet op voor de hardwerkende Nederlander, maar voor de vermogende Nederlander die geld geld laat maken. Dat is nogal in strijd met veel van wat de VVD altijd heeft gezegd en interessant genoeg gaat het ook in tegen de meerderheid van de achterban van de VVD. Trouw gaf onlangs aan “Opmerkelijk, want de VVD-achterban is tot veel meer bereid dan de eigen partij”. Uit het onderzoek kwam dat de helft van de VVD-achterban meent dat de vermogensbelasting mag worden verhoogd als de inkomstenbelasting ongemoeid blijft (hier).

Het is niet alleen slecht voor de economie. Het is ook te zot voor woorden dat ‘kapitaal’ minder belasting gaat betalen en werkende mensen meer.

Raad van State is niet de meest linkse adviseur
En dat zeg ik niet alleen, ook de Raad van State, toch niet bekend als knetterlinks. In het advies over de miljoenennota 2027 op de derde dinsdag van september uit de Raad kritiek op de gebrekkige toekomstgerichtheid en de lasten voor werkenden. Van de zes miljard euro aan lastenverzwaringen in 2027, gaat 5,8 miljard ten koste van werkenden. Er wordt ook (ondanks alle mooie woorden over ASML) vooral in Nederland gekozen voor laagbetaalde banen. Naar schatting is het aantal laagbetaalde banen de afgelopen jaren ongeveer drie keer zo hard gegroeid als het aantal overige banen. En, stelt de Raad van State, ook nu schuift het kabinet die keuze voor zich uit. "De cijfers laten zien dat er vooralsnog geen sprake is van indrukwekkende investeringen in productiviteit". 

Opvallend: de RvS wilde wel opnieuw adviseren als het lukte om met de oppositie tot een nieuwe begroting te komen. 

Trickle down economy werkt niet!
Heinen is waarschijnlijk meer een aanhanger van de Trickle down economy, de theorie in de jaren 80 van de vorige eeuw van Thatcher en Reagan en nu van enkele rijken in de VS. De gedachte is dat belastingverlagingen voor de rijken en bedrijven hen meer ruimte geven om te investeren, wat vervolgens leidt tot meer banen, hogere lonen en uiteindelijk welvaart voor iedereen. De theorie is echter allang weerlegd. Sterker: Onderzoek van het IMF laat zien: een inkomensstijging van 1% voor de rijkste 20% remt de jaarlijkse groei zelfs met 0,1%, terwijl dezelfde stijging voor de armste 20% de groei met 0,4% verhoogt. https://www.weforum.org/stories/business/why-trickle-down-economics-wont-eliminate-poverty/#1

Eerder schreef ik al over mijn zorgen rond het stelsel van sociale zekerheid en de zorg. Het gesprek met de vakbonden willen aangaan en tegelijkertijd voorstellen doen om vooral de rijken rijker te maken zullen die gesprekken niet helpen. 

Maar goed, ik zag Heinen ook al niet die gesprekken doen, die zijn voorganger Wim Kok wel aandurfde.


Geen opmerkingen:

Een reactie posten