woensdag 6 maart 2013

De kracht van agenderen

Wij hebben thuis een boodschappenlijstje, zoals zovelen. Is de hagelslag bijna op, dan komt dat op de lijst en wordt het meegenomen. Zo hoort ons voorraadbeleid tot het beste onderdeel van onze huishouding. Mijn kinderen hebben nog niet allemaal de waarde van het lijstje gevonden. Zaken als vruchtenhagel die ik nooit eet, zijn dan ook geregeld op: ze stonden niet op de lijst en werden vergeten. Koekjes is ook een probleem: die eet ik niet veel, dus vergeet ik altijd mee te nemen.

Mijn oudste dochter van 12 heeft de waarde van het huishoudlijstje wel goed begrepen. Ze zet er de kaas en ham op, maar begon van de week met de chocolade-eitjes. Bijna zonder nadenken kocht ik dus paaseitjes. Want als ze er in de winkel om vragen geef ik ze niet altijd snoep, maar de boodschappenlijst is mijn kompas, dat werkt anders. (Er zijn ook huishoudens die niet met een boodschappenlijstje werken, maar die zijn gemiddeld gesproken veel meer geld kwijt aan (impuls-)aankopen.)

Dat schort eigenlijk nog het meest aan de huidige systeem met representatieve democratie. Mensen denken misschien dat de programma's de boodschappenlijstjes zijn waar je op kunt vertrouwen. Zo werkt dat helemaal niet. Ten eerste worden die boodschappenlijstjes opgesteld door de leden van de partijen, bepaald geen afspiegeling van de bevolking. Natuurlijk nodigen zij maatschappelijke organisaties uit om ook idee├źn te geven, maar toch. Ten tweede en veel belangrijker is dat de programma's niet zo maatgevend zijn voor de dagelijkse praktijk als gehoopt. Toen ik in de Tweede Kamer werkte merkte ik dat de beste invloed die je had die van de agendering was. Als je een bepaald onderwerp geagendeerd wist te krijgen voor een commissievergadering was de helft van het werk gedaan. De minister moest dan namelijk gaan zorgen dat hij voor de bijeenkomst van de commissie een oplossing had. Je scoorde dus niet echt voor de camera's door te agenderen, maar je wist wel de minister aan het werk te zetten om dingen te regelen.

Net als het boodschappenlijstje. Het gaat er niet om netjes aan tafel te bespreken wat we vaker willen eten of moeten kopen. Het gaat er om dat je boodschap op het lijstje staat. Dat geldt net zo goed voor de gemeenteraad als voor de Kamer. Voor burgers is het erg moeilijk om op dat boodschappenlijstje te komen. Zo vonden burgers al jaren dat de criminaliteit meer bestreden diende te worden dan de politiek dat vond. Of dat de overlast door de snelle culturele veranderingen in de buurten aangepakt moest worden. Of dat de oudedagsvoorzieningen beter geregeld moeten worden.

Punten van burgers agenderen
Ik zeg daarmee niet dat de politiek de wensen direct moet overnemen. Het gaat er wel om dat dat onderwerpen zijn die de politiek niet kan negeren. In onze democratie werkt het redelijk om te debatteren en compromissen te zoeken of zaken uit te ruilen. Maar die agendering is nog altijd een probleem. Burgers kunnen niet goed bij het boodschappenlijstje. Misschien zou je standaard een vrij onderwerp moeten laten agenderen door burgers van je gemeente. Heel wat beter dan een vragenuurtje dat wordt ingericht door politici.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen